Κώστας Νικολέντζος, Μυκηναϊκή Ηλεία: Πολιτιστική και πολιτική εξέλιξη, εθνολογικά δεδομένα και προβλήματα

Μυκηναϊκή Ηλεία: Πολιτιστική και πολιτική εξέλιξη, εθνολογικά δεδομένα και προβλήματα

29/09/2009

Η διατριβή αυτή αποσκοπεί στην ανασύσταση του υλικού πολιτισμού και της κοινωνίας της Ηλείας κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Επιμέρους ζητούμενα υπήρξαν η ένταξη της Ηλείας στο ευρύτερο πλαίσιο του μυκηναϊκού κόσμου, η διερεύνηση των εμπορικών επαφών, η διακρίβωση της πολιτικής της δομής και η διοικητική έκφρασή της.

Για την επίτευξη των παραπάνω βασιστήκαμε στην περιγραφή, καταγραφή και μελέτη αδημοσίευτου υλικού, κυρίως ακέραιων αγγείων, από πέντε ταφικά σύνολα ή νεκροταφεία (Διάσελλα, Μακρίσια, Στραβοκέφαλο, Νέο Μουσείο, Στρέφι), την αναδημοσίευση παλαιοτέρων ανασκαφών, όπως για παράδειγμα στον Κακόβατο, καθώς και την αξιοποίηση του συνόλου των βιβλιογραφικών πηγών (εικ. 1-4). Επιπλέον, χρησιμοποιήθηκαν παλαιοβοτανολογικές αναλύσεις, συντάχθηκε προκαταρκτική οστεολογική έκθεση για το οστεολογικό υλικό από το Στρέφι, ενώ απανθρακωμένοι καρποί από τον μερικώς ανασκαμμένο οικισμό του Κακοβάτου αναλύθηκαν με C14 (εικ. 5). Βασικό χαρακτηριστικό της παρούσας εργασίας αποτέλεσε και η ακριβής γνώση της τοπογραφίας, η οποία επιτεύχθηκε μέσω της αυτοψίας και της περιήγησης στο σύνολο των αρχαιολογικών χώρων ή θέσεων.
Στη συνέχεια παρουσιάζονται συνοπτικά τα κυριότερα συμπεράσματα αυτής της μελέτης.

• Γεωγραφικές και πολιτιστικές ενότητες

Κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού, στην Ηλεία διαμορφώνονται τρεις γεωγραφικές και πολιτιστικές ενότητες: η βόρεια Τριφυλία, η περιοχή της Αρχαίας Ολυμπίας, του Πύργου και της Κεντρικής Ηλείας και τέλος η βορειοανατολική Ηλεία μαζί με την Αχαΐα.
Τα οικιστικά κατάλοιπα υπήρξαν ελάχιστα. Ωστόσο, ο εντοπισμός και η έρευνα δεκάδων ταφικών μνημείων –τύμβων, θολωτών, θαλαμωτών, λακκοειδών και των λεγόμενων «υβριδικών», δηλαδή ημιτελών θαλαμωτών– παρέχει τη δυνατότητα εκτίμησης της πληθυσμιακής πυκνότητας και της χωρικής εξάπλωσης των οικισμών κατά τη μυκηναϊκή περίοδο.

Στη διάρκεια της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, το οικιστικό πλέγμα (εικ. 1-4) διαμορφώνεται κατά μήκος σημαντικών συγκοινωνιακών αξόνων, που σχετίζονται με:
α) χερσαία «περάσματα», από τη βόρεια προς τη νότια Πελοπόννησο (Επιτάλιο, Σαμικό, Κακόβατος, Λέπρεο).
β) ποταμούς, οι οποίοι, κατά την Ύστερη Χαλκοκρατία, πιθανώς υπήρξαν στο σύνολό τους ή εν μέρει πλωτοί. Πληθυσμιακή συγκέντρωση παρατηρείται κατά μήκος του Αλφειού (Διάσελλα, Νέο Μουσείο, Στρέφι, Μακρίσια, Μιράκα) ή των παραποτάμων του (Κλαδέος, Στραβοκέφαλο, Καυκανιά). Σημαντικός ποταμός, κατά μήκος του οποίου συγκροτήθηκαν οικιστικά σύνολα, υπήρξε και ο Πηνειός (Κλινδιάς, Αγραπιδοχώρι, Αγ. Τριάδα). Και στις δύο περιπτώσεις διευκολυνόταν η πρόσβαση προς το εσωτερικό της Πελοποννήσου αλλά και προς τις ακτές του Ιονίου.

• Πρώιμοι μυκηναϊκοί χρόνοι

Υστεροελλαδική (ΥΕ) Ι–ΙΙ περίοδος: Οι πρώιμοι μυκηναϊκοί χρόνοι περιορίζονται γεωγραφικά στην περιοχή της βόρειας Τριφυλίας, δηλαδή την Ηλεία στα νότια του Αλφειού. Τα χαρακτηριστικά της περιόδου συνοψίζονται στα εξής:
α) Συναντάται γενικευμένη χρήση ταφικών τύμβων (Σαμικό, Προφήτης Ηλίας Μακρισίων – εικ. 4, 16). Στην περίπτωση της Ηλείας, όπως και της Μεσσηνίας, οι τύμβοι δέχονται περισσότερες από μία ταφές, λειτουργώντας ως οικογενειακοί τάφοι.
β) Χτίζονται εντυπωσιακοί, ως προς το μέγεθος (Κακόβατος) ή και μικρότεροι (Σαμικό) θολωτοί τάφοι (εικ. 4). Ο αρχιτεκτονικός τύπος απαντά με αυξημένη συχνότητα στη Μεσσηνία, όπου σπανίζουν οι θαλαμωτοί, ενώ το ίδιο επισημαίνεται και στην Τριφυλία.
γ) Τα ανασκαμμένα ταφικά μνημεία, οι θολωτοί Α, Β και C του Κακοβάτου (εικ. 6-10), και ιδίως ο C (εικ. 7, 10), παρουσιάζουν πληθώρα αρχιτεκτονικών «αρχαϊσμών», όπως η χρήση μικρών διαστάσεων λίθων, η απουσία δρόμου και διαμορφωμένου στομίου και ένα ελάχιστα σκαμμένο όρυγμα αντιστήριξης στο φυσικό έδαφος, χαρακτηριστικά που δηλώνουν ότι η περιοχή εντάσσεται σε μία διοικητική ή πολιτειακή οντότητα, στο πλαίσιο της οποίας ο θολωτός τάφος έχει υιοθετηθεί ως πρακτική ταφής, και ότι έχουν πραγματοποιηθεί πειραματισμοί και έχουν εξαχθεί συμπεράσματα για την εξασφάλιση της στατικότητάς του. Είναι φανερό πως η κατασκευή των τάφων αυτών απαιτεί εξειδικευμένα συνεργεία, απασχόληση δεκάδων ανθρώπων και επένδυση χρόνου και χρήματος. Στην ουσία λοιπόν η ανέγερση ενός μνημείου με διάμετρο και ύψος περίπου 12 μ., αντικατοπτρίζει τη δύναμη, τον πλούτο αλλά και την ανάγκη προπαγάνδας και εμπέδωσης της κρατικής εξουσίας και της κοινωνικοοικονομικής ιεραρχίας.
δ) Η ένταξη της βόρειας Τριφυλίας στη μεσσηνιακή πολιτισμική και πολιτική ενότητα μαρτυρείται όχι μόνο από την κατασκευή τύμβων και θολωτών τάφων, αλλά και από την εκτέλεση παρόμοιων ταφικών πρακτικών, όπως για παράδειγμα η παρουσία κεκαμμένου ξίφους στον τάφο Β του Κακοβάτου (εικ. 11), την προσφορά παραπλήσιων κτερισμάτων μικροτεχνίας και μεταλλοτεχνίας (χρυσό περίαπτο γλαυκός, ήλεκτρο, ψήφοι αμέθυστου, ξίφος τύπου Α – εικ. 12-13), την απόθεση αγγείων, όμοιων είτε ως προς το σχήμα είτε ως προς το διάκοσμο. Αναφέρονται ενδεικτικά η αμφίπροχος κύλικα, αμφορείς με ελλειπτικό στόμιο, πιθοειδή, κάνθαρος, ανακτορικοί πιθαμφορείς.
ε) Ο Κακόβατος, θέση στρατηγικής σημασίας, αναπτύσσεται γοργά και εξελίσσεται σε οικονομικό και διοικητικό κέντρο ή ηγεμονία της ευρύτερης περιοχής. Οι κάτοικοί του κτίζουν θολωτούς τάφους, μνημειοποιώντας την είσοδο του οικισμού και διατρανώνοντας τη δύναμη του τοπικού ηγεμόνα ή της οικογένειάς του. Ασχολούνται με τη γεωργία και ιδιαίτερα με την εντατική καλλιέργεια σύκων (εικ. 5), η οποία υπήρξε εξαιρετικά διαδεδομένη σε ολόκληρη τη νοτιοδυτική Πελοπόννησο, και σχηματίζεται ένα κοινωνικό μόρφωμα με «εξειδίκευση εργασίας». Ακόμη, από τα ταφικά κτερίσματα διαπιστώνεται ότι κάποιοι από τους κατοίκους ασχολήθηκαν ενεργά και με το εμπόριο. Έτσι λοιπόν εξηγείται η πληθώρα αντικειμένων, ορισμένα εκ των οποίων αποτελούν μοναδικά παραδείγματα για τη μυκηναϊκή αρχαιολογία, όπως ένα αγγείο από υαλόμαζα, τα περίαπτα από ήλεκτρο και χρυσό, το ειδώλιο υαλόμαζας (εικ. 14-15). Ο Κακόβατος, κοντά στις ακτές του Ιονίου και σε ελάχιστη απόσταση από τα Ιόνια νησιά, όπως τη Ζάκυνθο ή την Κεφαλονιά, υπήρξε πιθανότατα η απόληξη ενός πολύπλοκου συστήματος εμπορείων, τα οποία μετέφεραν στη μυκηναϊκή επικράτεια ήλεκτρο, κατεργασμένο ή ακατέργαστο. Η ανταλλαγή προϊόντων για την εξασφάλιση ικανοποιητικών ποσοτήτων ηλέκτρου εξηγεί την παρουσία στους θολωτούς τάφους του Κακοβάτου ευρημάτων, τα οποία επισημαίνονται σε σημαντικά ανακτορικά κέντρα όπως η Αργολίδα και η Μεσσηνία, επιβεβαιώνοντας τις εμπορικές σχέσεις των κατοίκων του με το σύνολο της μυκηναϊκής επικράτειας.
στ) Η χρήση λάκκων εντός των θολωτών ή των τύμβων ανατρέχει στη Μέση Εποχή του Χαλκού και συνδυάζει την υλοποίηση πολλαπλών ενταφιασμών αλλά και την εξασφάλιση της ατομικότητας των νεκρών.
ζ) Η Τριφυλία είναι ενταγμένη στον μυκηναϊκό κόσμο. Δεν βρίσκεται στην περιφέρειά του αλλά αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της όμορης Μεσσηνίας, η οποία κατέστη το δεύτερο, μετά την Αργολίδα, κέντρο διαμόρφωσης του αποκαλούμενου μυκηναϊκού πολιτισμού.

• Ύστεροι μυκηναϊκοί χρόνοι

ΥΕ ΙΙΙΑ/Β: Κατά την περίοδο αυτή η κατάσταση αλλάζει και το πληθυσμιακό, οικονομικό και πολιτικό κέντρο βάρους μετατοπίζεται βορειότερα (εικ. 3). Οι οικισμοί του Κακοβάτου και του Σαμικού σταδιακά εγκαταλείπονται. Ο τύμβος στο Σαμικό εξακολουθεί να δέχεται ταφές μέχρι και την ΥΕ ΙΙΙΒ, οι οποίες είναι ελάχιστες και με κτερίσματα μεσσηνιακής προέλευσης, όπως ραμφόστομη πρόχου και κωνικό ρυτό. Κατά μήκος του Αλφειού και των παραπόταμων του αναδύονται νέα οικιστικά σύνολα, το κράτος της Πύλου ακμάζει επεκτείνοντας ίσως γεωγραφικά τον έλεγχό του προς τον Αλφειό, ενώ παράλληλα, αποκτώντας συγκεντρωτικό γραφειοκρατικό σύστημα, οδηγεί σε οικονομικό μαρασμό τα περιφερειακά «βασίλεια–ηγεμονίες», όπως για παράδειγμα τον Κακόβατο. Μία μεταβολή των εθίμων ταφής ή, πιθανότερα, η αντικατάσταση του ηλέκτρου από κάποιο άλλο, περισσότερο προσιτό, υλικό, όπως η υαλόμαζα η οποία παράγεται μαζικά με τη χρήση μήτρας, προκαλούν την κατάρρευση του εμπορίου κεχριμπαριού, τη σχεδόν ολοκληρωτική εξαφάνισή του από τους ενταφιασμούς, αιτίες που συντείνουν στον οικονομικό μαρασμό του Κακοβάτου. Η πολιτική κυριαρχία της επικράτειας του Νέστορος και η αγροτοκτηνοτροφικού χαρακτήρα οικονομία επιβεβαιώνονται από τις γραπτές πηγές της εποχής, δηλαδή τις πινακίδες της Γραμμικής Β και τα Ομηρικά Έπη, τα οποία απηχούν την εποχή και κατατάσσονται στις έμμεσες πηγές πληροφόρησης.

Οι νεκροί ενταφιάζονται σε θαλαμωτούς (εικ. 16-18), λακκοειδείς (εικ. 20-22) και «υβριδικούς» τάφους (δηλαδή ταφικά μνημεία που διαθέτουν στοιχεία των θαλαμωτών, όπως ο δρόμος και ο θάλαμος, ο οποίος όμως εδώ είναι εξαιρετικά μικρός, αλλά που έμειναν ημιτελή και δεν χρησιμοποιήθηκαν όπως οι θαλαμωτοί και των οποίων οι αιτίες κατασκευής παραμένουν ασαφείς – αδυναμία ολοκλήρωσης, αιφνίδιος θάνατος πολλών μελών της κοινότητας, κατασκευαστικές αδυναμίες;) (εικ. 19, 23-24) και όχι σε θολωτούς τάφους. Στην περίπτωση των θαλαμωτών τάφων εξακολουθούν όμως να χρησιμοποιούνται ταφικοί λάκκοι ή πλευρικές κόγχες, προκειμένου να ταφεί το σύνολο της οικογένειας σε ένα μνημείο (εικ. 18). Οι λακκοειδείς είτε συγκροτούνται σε αυτόνομο νεκροταφείο, όπως στην Καυκανιά, κατά την ΥΕ ΙΙΙΓ, είτε ανοίγονται μεταξύ νεκροταφείων θαλαμωτών, όπως στο Στρέφι και τον Αρβανίτη. Στη δεύτερη περίπτωση «διαμερισματοποιούνται», δηλαδή χωρίζονται σε μικρότερα τμήματα ή θήκες ενταφιασμών ή διαιρούνται με απλό, πρόχειρα κατασκευασμένο τοιχάριο, όπως στο Στρέφι, ή με επιμελημένη ξερολιθιά, όπως στον Αρβανίτη. Τα κτερίσματα δηλώνουν ότι δεν παρατηρείται υπέρμετρη συσσώρευση πλούτου ή κοινωνικής και πολιτικής δύναμης σε συγκεκριμένα άτομα ή πληθυσμιακές ομάδες.

Οι «ακρίτες» της περιοχής της Ολυμπίας εξακολουθούν να διατηρούν στενές σχέσεις με τη Μεσσηνία, κάποια ταφικά κτερίσματα είναι μάλλον μεσσηνιακής προέλευσης, ενώ εμφανίζονται και σχήματα όπως για παράδειγμα οι τρίωτοι αμφορείς, τα οποία επιχωριάζουν στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο και δεν απαντούν συχνά εκτός αυτής. Στο σχηματολόγιο της περιόδου κυριαρχούν τα αλάβαστρα, οι ψευδόστομοι και οι απιόσχημοι πιθαμφορίσκοι.
Ο διάκοσμος περιορίζεται σε γραμμικά και αφηρημένα σχέδια, όπως αγκώνες σε ψευδοστόμους και τρίωτους αμφορείς, δικτυωτό σε αλάβαστρα και απιόσχημους πιθαμφορίσκους και σπάνια σε ψευδόστομους, ενάλληλες γωνίες, φυλλοφόρος σε πιθαμφορίσκους, ψευδόστομους και αλάβαστρα, σχηματοποιημένο μυκηναϊκό άνθος, αχιβάδα κ.λπ..
Στιλιστικά, η ηλειακή κεραμική κατά την ΥΕ ΙΙΙΑ/Β διαχωρίζεται σε δύο κατηγορίες αγγείων. Η πρώτη περιλαμβάνει σχήματα κλειστών, τα οποία δεν φέρουν εξεζητημένη διακόσμηση και συνήθως αποδίδονται ολόβαφα, όπως οι δίωτοι αμφορείς και τα άωτα αλαβαστροειδή. Στην ίδια ομάδα πρέπει να ενσωματωθούν και τα αγγεία πόσεως, όπως τα κυάθια.
Στη δεύτερη ομάδα ανήκουν οι ψευδόστομοι, οι αμφορείς, οι απιόσχημοι πιθαμφορίσκοι. Τα συγκεκριμένα αγγεία διακοσμούνται με τα συνήθη για την υπόλοιπη μυκηναϊκή επικράτεια μοτίβα, ο πηλός και το επίχρισμά τους είναι καλύτερης ποιότητας, ενώ το σχήμα αποδίδεται προσεκτικά (εικ. 25-27).

ΥΕ ΙΙΙΓ: Κατά την ΥΕ ΙΙΙΓ, οι κοινότητες του Αλφειού παρακμάζουν και ορισμένες εγκαταλείπονται. Ελάχιστα νεκροταφεία δέχονται ταφές κατά την ΥΕ ΙΙΙΓ: Νέο Μουσείο, Κλαδέος, Μακρίσια, Διάσελλα. Αντίθετα, ακμάζει η γεωγραφική ενότητα της βορειοανατολικής Ηλείας, αποκτώντας διασυνδέσεις με την Αχαΐα και την Αρκαδία. Στην Αγία Τριάδα δημιουργείται μεγάλο νεκροταφείο με 45 θαλαμωτούς τάφους, του οποίου η πλειονότητα των ταφών εντάσσονται στην ΥΕ ΙΙΙΓ. Ταυτόχρονα, νέοι τάφοι κατασκευάζονται και στον Κλαδέο, στην περιοχή της Αρχαίας Ολυμπίας.
Κατά την ΥΕ ΙΙΙΓ το κράτος της Πύλου, ως συγκεντρωτικός γραφειοκρατικός και διοικητικός μηχανισμός και πολιτειακός οργανισμός, έχει καταρρεύσει. Η πτώση του πολιτικοδιοικητικού κατεστημένου προκαλεί αναταράξεις σε ολόκληρη τη δυτική Πελοπόννησο. Η οικονομία νεκρώνει και πολλές κοινότητες, που είχαν οικονομικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με το μεσσηνιακό κράτος, αποδομούνται. Αντίθετα, φαίνεται πως δημιουργούνται νέες κοινωνικοοικονομικές δομές στη βορειοανατολική Ηλεία. Οι κάτοικοι της περιοχής εντάσσονται σε μία πολιτιστική ενότητα (βορειοδυτική Πελοπόννησος, Ιόνια Νησιά, Κεντρική Στερεά Ελλάδα) με κοινά γνωρίσματα, η οποία δεν δείχνει σημάδια κατωτερότητας απέναντι σε άλλες ευημερούσες περιοχές του μυκηναϊκού κόσμου.

Συγκεκριμένα διακρίνονται:
- Ταυτόσημη ταφική πρακτική. Οι νεκροί ενταφιάζονται σε θαλαμωτούς τάφους, αποτίθενται επί του φυσικού εδάφους (σποραδικά σε λάκκους και σπάνια σε κόγχες του δρόμου), οι δευτερογενείς ταφές (ανακομιδές) παραμερίζονται και εάν απαιτηθεί η διενέργεια πρόσθετων ταφών, λαξεύονται παραθάλαμοι (Αγία Τριάδα). Όστρακα, προερχόμενα από τα νεκροταφεία της Αγίας Τριάδας και του Κλαδέου, απεικονίζουν την πρόθεση και την εκφορά των νεκρών, αποκαλύπτοντας με λεπτομέρειες την ταφική πρακτική. Στο κέντρο της σκηνής πρόθεσης στο όστρακο από την Αγία Τριάδα, εικονίζεται ανδρική μορφή, ξαπλωμένη σε νεκρική κλίνη. Κάτω από την κλίνη κείται, με όρθιο το κεφάλι, κάποιο κατοικίδιο, πιθανώς σκύλος ή γάτα. Στα δεξιά της κλίνης έχει αποδοθεί ανδρική μορφή, με σαφή υποδήλωση του φύλου και σε μετωπική στάση, ενώ στα αριστερά έχουν τοποθετηθεί δύο γυναίκες–θρηνωδοί, σε μετωπική στάση και με το κεφάλι τους στραμμένο προς το νεκρό. Το όστρακο του Κλαδέου συμπληρώνει θεματικά την προαναφερθείσα παράσταση, καθώς εικονίζει εκφορά νεκρού. Δύο ανδρικές μορφές μεταφέρουν στα χέρια τη νεκρική κλίνη με το νεκρό. Πίσω από αυτούς ακολουθεί γυναικεία μορφή με τη χαρακτηριστική χειρονομία της θρηνωδού και πιθανώς δεύτερη, από την οποία σώζονται μόνο τα πόδια. Η απόδοση των μορφών είναι πανομοιότυπη με αυτή της Αγίας Τριάδας. Τόσο το θέμα όσο και η τεχνοτροπική απόδοση των μορφών βρίσκει παράλληλα σε παραστάσεις πρόθεσης της γεωμετρικής περιόδου, δηλώνοντας την αδιάσπαστη συνέχεια και τον γνήσια συντηρητικό χαρακτήρα των εθίμων ταφής.

- Στις ορεινές κοινότητες παραμένει η έννοια της κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Οι πλουσιότεροι σε κτερίσματα και πλέον επιμελώς λαξευμένοι τάφοι καταλαμβάνουν το κέντρο του νεκροταφείου, ενώ οι φτωχότεροι και πρόχειρα κατασκευασμένοι την περιφέρειά του. Κάποιοι θαλαμωτοί τάφοι περιέχουν αποκλειστικά κεραμική, σε άλλες περιπτώσεις τα αγγεία συνυπάρχουν με ευρήματα από υαλόμαζα, ημιπολύτιμους λίθους, φαγεντιανή, οστό και σπανιότερα από μέταλλο. Τα ευρήματα από το Στραβοκέφαλο και πρόσφατα από τη θέση «Καραβά» Καυκανιάς δηλώνουν τη χρήση των πλακιδίων υαλόμαζας για την κατασκευή νεκρικών διαδημάτων.

- Οι ταφές «πολεμιστών» είναι σπάνιες. Ουσιαστικά, μόνο ένας τάφος της Αγίας Τριάδας μπορεί να χαρακτηρισθεί ως τέτοιος. Αντίθετα, αρκετοί τάφοι που περιέχουν ως κτερίσματα πληθώρα και ποικιλία αμυντικών και επιθετικών όπλων, έχουν εντοπισθεί και ερευνηθεί στην Αχαΐα, όπως στην Κρήνη και την Καλλιθέα. Ίσως λοιπόν η ένταξη της κοινότητας της Αγίας Τριάδας στο πολιτικό και διοικητικό σύστημα της Αχαΐας εξασφάλιζε την ασφάλεια των κατοίκων της πρώτης.

- Διαμορφώνονται ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κεραμικής, που απαντούν αρκετά συχνά στη βορειοδυτική Πελοπόννησο, την Κεφαλονιά και την Κεντρική–Ανατολική Στερεά Ελλάδα (εικ. 25-27), όπως:
α) Ο εντοπισμός δίωτων και τετράωτων αμφορέων μεγάλων διαστάσεων. Αντίθετα, δεν κατασκευάζονται τρίωτοι ούτε δίωτοι αμφορείς με τις λαβές στον ώμο, σχήματα που απαντούν συχνά κυρίως στην κεντρική Ηλεία. Επισημαίνονται επίσης πτηνόσχημοι ασκοί (μόνο ένας στην κεντρική Ηλεία) καθώς και κυλινδρικά ή τριποδικά αλάβαστρα. Επιπλέον, παρατηρούνται μικρά ποσοστά αγγείων πόσεως. Η προσφορά μεγάλων αμφορέων στους νεκρούς ίσως δηλώνει μεταβολή στην οικονομία αλλά και στις ταφικές πρακτικές. Όσοι βίωσαν την καταστροφή των ανακτορικών κέντρων επιθυμούν την αποθησαύριση υλικών αγαθών, και οι αμφορείς συμβάλλουν στην εξασφάλιση εφοδίων για το «ταξίδι» των νεκρών προς την αιωνιότητα.
β) Η παρουσία προχοϊκών κυάθων στην Κεφαλονιά, την Ιθάκη και την Ηλεία (ορισμένα ηλειακά εντάσσονται στην ΥΕ ΙΙΙΒ).
γ) Ο διάκοσμος του σώματος διαφοροποιείται έντονα συγκριτικά με τα αντίστοιχα δείγματα της ΥΕ ΙΙΙΑ/Β. Ο κεραμέας τείνει είτε να αποδώσει ολόβαφο το μέγιστο τμήμα του αγγείου πλην του ώμου είτε να το καλύψει με ισομεγέθεις και σε ίσες αποστάσεις τοποθετημένες ταινίες, όπως παρατηρείται σε ψευδόστομους, δίωτους και τετράωτους αμφορείς και σε ληκύθους.
δ) Ο ώμος διακοσμείται με γραμμικά ή αφηρημένα μοτίβα, ενώ γίνονται δημοφιλή τα πολλαπλά επάλληλα ημικύκλια, που αποδίδονται σε διάφορες παραλλαγές (περίστικτα, κροσσωτά).
ε) Η χρήση αποκομμένων βάσεων κυλίκων ή κρατήρων ως πώματα αγγείων. Το φαινόμενο παρατηρείται στη διάρκεια της ΥΕ ΙΙΙ και επιχωριάζει στην Ηλεία.
στ) Δεν εντοπίζονται σκύφοι ή κύλικες, που είχαν γίνει εξαιρετικά δημοφιλείς στη βορειοανατολική Πελοπόννησο.

• Επίλογος

Το τέλος κάθε επιστημονικής μελέτης αφήνει ανοιχτά ερωτήματα, τα οποία θα κληθούν επόμενοι ερευνητές να απαντήσουν, έχοντας πιθανώς στη διάθεσή τους νεότερα αρχαιολογικά δεδομένα, πληρέστερη στρωματογραφική τεκμηρίωση και ικανοποιητική διεπιστημονική υποστήριξη. Η Ηλεία τα τελευταία είκοσι χρόνια έχει αποδώσει σημαντικά ταφικά σύνολα, τα οποία έχουν αλλάξει την άποψή μας για το ρόλο της περιοχής κατά τη διάρκεια της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Ο Dickinson, το 1982, θεωρούσε το ρόλο της ασήμαντο, τα δεδομένα όμως δείχνουν ότι η περιοχή αυτή αποτέλεσε ζωντανό, δημιουργικό και παραγωγικό τμήμα ενός πολιτισμού, που δεν υπήρξε στάσιμος. Οι κάτοικοι της Ηλείας, εκμεταλλευόμενοι τις άριστες κλιματολογικές συνθήκες, την εύφορη γη και τη στρατηγική της θέση ανέπτυξαν έναν πολιτισμό, του οποίου τις ιδιαιτερότητες τώρα αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε.
Η έρευνα όμως, όπως και η ζωή, συνεχίζεται προσφέροντας πάντα νέα, επιστημονικά τεκμηριωμένα αποτελέσματα.

• Ενδεικτική βιβλιογραφία

- Βικάτου Ο., «Το μυκηναϊκό νεκροταφείο της Αγ. Τριάδας Ν. Ηλείας», στο Ε. Φρούσσου (επιμ.), Η περιφέρεια του μυκηναϊκού κόσμου, Πρακτικά Α΄ Διεθνούς Διεπιστημονικού Συμποσίου, Λαμία 25-29 Σεπτεμβρίου 1994, Λαμία 1999, σ. 237-255.
- Βικάτου Ο., «Συστάδα μυκηναϊκών τάφων στις Πεύκες Ηλείας», Αρχαιολογικό Δελτίο 56 (2001), Μελέτες, σ. 83-126.
- Boyd M., Middle Helladic and Early Mycenaean Mortuary Practices in the Southern and Western Peloponnese, British Archaeological Reports 1009, Οξφόρδη 2002.
- Γιαλούρης Ν., «Μυκηναϊκός τύμβος Σαμικού», Αρχαιολογικό Δελτίο 20 (1965), Μελέτες, σ. 6-40.
- Cavanagh W. / C. Mee, A Private Place: Death in Prehistoric Greece, Studies in Mediterranean Archaeology 125, Jonsered 1998.
- Darcque P., L’habitat mycénien: formes et fonctions de l’espace bâti en Grèce continentale à la fin du IIe millénaire avant J.-C., Bibliothèque des Écoles Françaises d’Athènes et de Rome 319, Αθήνα 2005.
- Dörpfeld W., «Tiryns, Olympia und Pylos», Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung 32 (1907), σ. 1-18.
- Dörpfeld W., «Alt-Pylos», Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung 33 (1908), σ. 295-318.
- Dörpfeld W., «Die Homerische Stadt Arene», Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung 33 (1908), σ. 320-322.
- Eder B., Argolis, Lakonien, Messenien. Vom Ende der mykenischen Palastzeit bis zur Einwanderung der Dorier, Βιέννη 1998.
- Eder B., Die submykenischen und protogeometrischen Gräber von Elis, Βιβλιοθήκη της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 209, Αθήνα 2001.
- Gallou C., The Mycenaean Cult of the Dead, British Archaeological Reports 1372, Οξφόρδη 2005.
- Kalogeropoulos K., Die frühmykenischen Grabfunde von Analipsis (südöstliches Arkadien), mit einem Beitrag zu den palatialen Amphoren des griechischen Festlandes, Βιβλιοθήκη της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 175, Αθήνα 1998.
- Κοκοτάκη Ν., «Θαλαμοειδής μυκηναϊκός τάφος στο Αλεποχώρι Ηλείας», στο Α. Ριζάκης (επιμ.), Αρχαία Αχαΐα και Ηλεία, Ανακοινώσεις κατά το πρώτο διεθνές συμπόσιο, Αθήνα 19-21 Μαΐου 1989, Μελετήματα 13, Αθήνα 1991, σ. 39-43.
- Lolos Y., Late Helladic I Pottery of the Southwestern Peloponnesos and its Local Characteristics, Göteborg 1987.
- Mountjoy P., Regional Mycenaean Decorated Pottery, Rahden/Westf. 1999.
- Müller K., «Alt-Pylos», Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung 34 (1909), σ. 269-328.
- Papadopoulos A., Mycenaean Achaea, Studies in Mediterranean Αrchaeology 55, Göteborg 1979.
- Παπακωνσταντίνου Ελ., «Ολυμπία: Στάδια εξέλιξης και οργάνωσης του χώρου», Πρακτικά Συμποσίου Ολυμπιακών Aγώνων, Αθήνα 1988, σ. 51-66.
- Παπακωνσταντίνου-Χαρίτου Ε., «Περιοχή Σαμικού – Αρχαιολογικές ενδείξεις κατοικήσεως στα ιστορικά χρόνια», Επετηρίς Εταιρείας Ηλειακών Μελετών 2 (1983), σ. 287–306.
- Παπανδρέου Γ., Η Ηλεία διαμέσου των αιώνων, 1924.
- Λ. Παρλαμά, «Μυκηναϊκά Ηλείας», Αρχαιολογικό Δελτίο 29 (1974), Μελέτες, σ. 25-58.
- Παρλαμά Λ., «Θαλαμοειδής τάφος εις Αγραπιδοχώρι Ηλείας», Αρχαιολογική Εφημερίς (1971), σ. 52-60.
- Sgouritsa N., «The Aegean in the Central Mediterranean», στο R. Laffineur / E. Greco (επιμ.), EMPORIA – Aegeans in the Central and Eastern Mediterranean, Aegaeum 25, Liège 2005, σ. 515–526.
- Souyoudzoglou-Haywood C., The Ionian Islands in the Bronze Age and Early Iron Age 3000-800 B.C., Liverpool 1999.
- Σχοινάς Χ., «Εικονιστική παράσταση σε όστρακα κρατήρα από την Αγ. Τριάδα Ηλείας», στο Ε. Φρούσσου (επιμ.), Η περιφέρεια του μυκηναϊκού κόσμου, Πρακτικά Α΄ Διεθνούς Διεπιστημονικού Συμποσίου, Λαμία 25-29 Σεπτεμβρίου 1994, Λαμία 1999, σ. 257–262.

Κώστας Νικολέντζος

Πήρε βραβείο περιγράφοντας την καταστροφή του τόπου του

• Εικόνες από το μακρινό μέλλον της Ηλείας, όταν ένα μεγάλο μέρος των ακτών της θα έχει χαθεί κάτω από τα νερά της θάλασσας εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών που προβλέπουν οι επιστήμονες, περιγράφει στο βιβλίο του ο Λεχαινίτης νεαρός συγγραφέας διηγημάτων φαντασίας Σταμάτης Καπογιάννης, μαθητής της Β’ Λυκείου, που απέσπασε το Β’ Βραβείο Διηγήματος στον 11ο Διαγωνισμό Ποίησης και Διηγήματος της Πανελλήνιας Ενωσης Λογοτεχνών.

Ο μικρός συγγραφέας Σταμάτης Καπογιάννης μαζί με τον διευθυντή του Γενικού Λυκείου Λεχαινών

«Βρισκόμαστε στην Ελλάδα του 2108, σ’ ένα μικρό παραθαλάσσιο χωριό του Νομού Ηλείας, τα Λεχαινά. Αυτό το ασήμαντο σήμερα χωριουδάκι πριν από μερικές δεκαετίες ήταν μια λαμπρή πολιτεία-ορόσημο για εκείνη την περιοχή. Βέβαια, τότε η έκτασή του ήταν και αρκετά πιο μεγάλη. Ισως αναρωτιέστε πώς αυτό είναι δυνατόν. Η απάντηση είναι απλή: η στάθμη της θάλασσας ήταν πολύ πιο χαμηλή απ’ ό,τι σήμερα και συνεπώς μεγάλο μέρος της ήταν πριν από έναν αιώνα ξηρά. Για να συμβεί αυτό προηγήθηκαν κάποιες αλλαγές στο κλίμα της γης μας, με βασικότερη την παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας», αναφέρει μεταξύ άλλων στο βιβλίο του ο μικρός συγγραφέας, αγγίζοντας σοβαρά οικολογικά ζητήματα με ένα δικό του τρόπο.

Χθες το μεσημέρι, σε μια σεμνή τελετή, ο Δήμος Λεχαινών τίμησε τον μικρό μαθητή και παράλληλα παρουσίασε την έκδοση του διηγήματός του. «Είναι καθήκον όλων μας να μην καταστρέψουμε τον πλανήτη μας, να τον παραδώσουμε όπως τον βρήκαμε στα παιδιά μας και να καλλιεργήσουμε την οικολογική συνείδηση. Ως δήμαρχος νιώθω υπερήφανος που φοιτούν στα σχολεία μαθητές όπως ο Σταμάτης. Προχωρήσαμε στην έκδοση αυτού του διηγήματος, παραδώσαμε τα αντίτυπα στον ίδιο και τον διευθυντή του Λυκείου και ήδη στέλνονται βιβλία προς όλα τα σχολεία, βιβλιοθήκες και φορείς του νομού μας», δήλωσε ο δήμαρχος Λεχαινών, Νίκος Κουλούρης.

«Είναι ιδιαίτερη χαρά για τους καθηγητές ενός σχολείου να βλέπουν τους μαθητές τους να προκόβουν και να έχουν τέτοιου είδους τιμητικές διακρίσεις. Ο Σταμάτης αποτελεί ένα φωτεινό παράδειγμα προς μίμηση», δήλωσε ο διευθυντής του Γενικού Λυκείου Λεχαινών, Ηλίας Σκαρδανάς.

«Το μήνυμα που θέλω να περάσω μέσα από αυτό το διήγημα είναι το οικολογικό πρόβλημα. Ενα μήνυμα ότι όλοι πρέπει να στραφούμε στην προστασία του πλανήτη και τη γη, γιατί αυτή αποτελεί τη συνέχειά μας μέσα στον χρόνο, αποτελεί σημείο του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Ολοι πρέπει να διαφυλάξουμε αυτή την κληρονομιά», ανέφερε σεμνά ο μικρός συγγραφέας.

• ΤΟΥ ΜΑΚΗ ΝΟΔΑΡΟΥ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2009

Πλημμύρισε το νοσοκομείο Τρίπολης

• Η έντονη βροχόπτωση που έπληξε χθες το βράδυ την Τρίπολη, είχε σαν αποτέλεσμα να πλημμυρίσει το Παναρκαδικό νοσοκομείο Τρίπολης και να μην λειτουργούν τα χειρουργεία και η αίθουσα τοκετών. Προκαταρκτική έρευνα διέταξε η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου.

Σύμφωνα με τον διοικητή του νοσοκομείου, Γιάννη Μαρινάκη, το πρόβλημα δημιουργήθηκε εξαιτίας των έργων μόνωσης που εκτελούνται στην ταράτσα του νοσοκομείου και δεν έχουν ολοκληρωθεί.

Προσπάθειες για την απομάκρυνση των νερών από τους χώρους που έχουν πλημμυρίσει καταβάλουν οι εργαζόμενοι του Νοσοκομείου.Ήδη νερά υπάρχουν στον 4ο όροφο του κεντρικού κτηρίου όπου βρίσκονται τα χειρουργεία και η αίθουσα τοκετών,τμήματα της ψευδοροφής έχουν αποκολληθεί, ενώ στο μικροβιολογικό εργαστήριο οι εργαζόμενοι απομάκρυναν τα νερά. Νερά συνεχίζουν να τρέχουν και στον 3ο όροφο όπου βρίσκονται τα καινούρια χειρουργεία, τα οποία επρόκειτο σύντομα να παραδοθούν.

Σε δηλώσεις που έκανε η πρόεδρος του σωματείου εργαζομένων του Παναρκαδικού Νοσοκομείου, Διαμάντω Σαραντοπούλου, ανέφερε ότι ”το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο και επεσήμανε ότι “και στο παρελθόν είχαμε μικρότερης έκτασης νερά”, ζήτησε συγνώμη από τους ασθενείς που σήμερα ταλαιπωρούνται και δεν μπήκαν στο χειρουργείο, ενώ τόνισε ότι δεν ευθύνονται οι εργαζόμενοι γι’ αυτό που συμβαίνει.

Ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αρκαδίας και χειρουργός του νοσοκομείου Γιώργος Παπασταματάκης σημείωσε ότι ”είναι θλιβερή η κατάσταση σε ένα νοσοκομείο που όδευε για εγκαίνια να παρουσιάζεται πλημμυρισμένο με τεχνολογικό εξοπλισμό, ο οποίος κινδυνεύει να καταστραφεί”.

Ο κ. Παπασταματάκης είπε επίσης ότι ”εδώ και 4 χρόνια κάνω αγώνα για το νοσοκομείο, είχα προειδοποιήσει γι’ αυτά από νωρίς και λυπάμαι που επαληθεύομαι” και πρόσθεσε ”πρέπει να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων κάποιοι να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να αποδοθούν κάποτε ευθύνες. Το νοσοκομείο πρέπει να αναβαθμιστεί όπως ήταν κάποτε κι όχι να υποβαθμίζεται”.

Η υπουργός Υγείας, Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, ζήτησε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου, από την 6η Διοικητική Υγειονομική Περιφέρεια και τη διοίκηση του Νοσοκομείου να ληφθεί κάθε μέτρο για την ασφάλεια των ασθενών και του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού του νοσοκομείου. Επίσης, διέταξε τη διενέργεια Προκαταρκτικής Έρευνας για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκαν οι όποιες ζημιές και τις τυχόν ευθύνες. [enet.gr, 13:09 Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2009]

Πλημμύρισε το νοσοκομείο Τρίπολης από τη βροχή

• Αναβλήθηκαν όλα τα προγραμματισμένα χειρουργεία και εάν υπάρχει έκτακτο περιστατικό για χειρουργείο θα διακομιστεί σε άλλο νοσοκομείο της Πελοποννήσου.

Λόγω έργων μόνωσης που εκτελούνται στην ταράτσα του Παναρκαδικού νοσοκομείου Τρίπολης και της βροχής που ακατάπαυστα έπεφτε όλη την νύχτα μπήκαν νερά από την οροφή και δεν λειτουργεί ο 4ος όροφος, αφού τα νερά από την οροφή τρέχουν συνεχώς, έχουν μουσκέψει τα πάντα κι έχουν αποκολληθεί και τμήματα της ψευδοροφής.

Όπως δήλωσε πριν λίγο ο διοικητής του νοσοκομείου Γιάννης Μαρινάκης λόγω των νερών που μπήκαν, δεν λειτουργούν τα χειρουργεία του νοσοκομείου και η αίθουσα τοκετών που βρίσκονται στον 4ο όροφο, και αυτή την ώρα εκτελούνται εργασίες για την αποκατάσταση των ζημιών και την απομάκρυνση των νερών, ενώ ειδοποιήθηκε και η υπηρεσία επίβλεψης του έργου να σπεύσει στο νοσοκομείο.

Αναβλήθηκαν όλα τα προγραμματισμένα χειρουργεία και εάν υπάρχει έκτακτο περιστατικό για χειρουργείο θα διακομιστεί σε άλλο νοσοκομείο της Πελοποννήσου.

Να σημειωθεί ότι νερά μπήκαν και στο ισόγειο του νοσοκομείου στο τμήμα του μικροβιολογικού εργαστηρίου, το οποίο δεν λειτουργεί και οι εργαζόμενοι βγάζουν τα νερά από μέσα.

Τέλος να αναφέρουμε ότι νερά μπήκαν και στο υπόγειο του κτηρίου της σχολής Θετικών Επιστημών του πανεπιστημίου Πελοποννήσου χωρίς να προκληθούν προβλήματα.

Σε δηλώσεις που έκανε η πρόεδρος του σωματείου εργαζομένων του Παναρκαδικού Νοσοκομείου Διαμάντω Σαραντοπούλου ανέφερε ότι το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο και επεσήμανε ότι «και στο παρελθόν είχαμε μικρότερης έκτασης νερά», ζήτησε συγνώμη από τους ασθενείς που σήμερα ταλαιπωρούνται και δεν μπήκαν στο χειρουργείο, ενώ τόνισε ότι δεν ευθύνονται οι εργαζόμενοι γι’ αυτό που συμβαίνει.

Ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αρκαδίας και χειρουργός του νοσοκομείου Γιώργος Παπασταματάκης σημείωσε ότι «είναι θλιβερή η κατάσταση σε ένα νοσοκομείο που όδευε για εγκαίνια να παρουσιάζεται πλημμυρισμένο με τεχνολογικό εξοπλισμό, ο οποίος κινδυνεύει να καταστραφεί».

Ο κ. Παπασταματάκης είπε επίσης ότι «εδώ και τέσσερα χρόνια κάνω αγώνα για το νοσοκομείο, είχα προειδοποιήσει γι’ αυτά από νωρίς και λυπάμαι που επαληθεύομαι» και πρόσθεσε «πρέπει να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων κάποιοι να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να αποδοθούν κάποτε ευθύνες. Το νοσοκομείο πρέπει να αναβαθμιστεί όπως ήταν κάποτε κι όχι να υποβαθμίζεται».

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΗΣ. Πλημμύρισαν τα χειρουργεία και η αίθουσα τοκετών

Σταμάτησαν να λειτουργούν τα χειρουργεία καθώς και η αίθουσα τοκετών που βρίσκονται στον 4ο όροφο του Παναρκαδικού Νοσοκομείου Τρίπολης λόγω των νερών που πλημμύρισαν τα εν λόγω τμήματα από την ισχυρή βροχόπτωση που έπεσε χτες το πρωί. Νερά εισχώρησαν και στο ισόγειο του νοσοκομείου στο τμήμα του μικροβιολογικού εργαστηρίου. Οπως είναι φυσικό αναβλήθηκαν όλα τα προγραμματισμένα χειρουργεία.

Το περιστατικό αυτό, να πλημμυρίσουν δηλαδή τμήματα του νοσοκομείου και μάλιστα τμήματα αιχμής επειδή βούλωσε η κεντρική υδρορροή, καταδεικνύει την παντελή έλλειψη συντήρησης των εγκαταστάσεων του νοσοκομείου. Παρ’ όλο που δαπανήθηκαν 14 εκατομμύρια ευρώ για την ανακαίνιση του νοσοκομείου το τελευταίο διάστημα ο ιδιώτης εργολάβος που το έχει αναλάβει, εξαιτίας των πολλών κακοτεχνιών, αδυνατεί να ανταποκριθεί στα στοιχειώδη. Να υπενθυμίσουμε ότι το πρώτο δείγμα γραφής της εισροής των νερών είχε δοθεί στις αρχές του χρόνου όταν τμήματα του νοσοκομείου είχαν γεμίσει με νερό.

Από την πλευρά του, το υπουργείο Υγείας (το ΠΑΣΟΚ είναι υπέρ της ανάθεσης τέτοιων έργων σε ιδιώτες) θα διενεργήσει – για τα μάτια του κόσμου όπως φαίνεται – Προκαταρκτική Ερευνα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκαν οι όποιες ζημιές στο νοσοκομείο και τις τυχόν ευθύνες.

Επίσης πλημμύρισε και το υπόγειο του κτηρίου της σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

• Προβλήματα σε Μεσσηνία – Ηλεία

Σοβαρά προβλήματα σε καλλιέργειες, αγροτικούς δρόμους και υπόγεια σπιτιών καθώς και κατολισθήσεις σημειώθηκαν σε Μεσσηνία και Ηλεία εξαιτίας της χτεσινής νεροποντής. Συγκεκριμένα, στη Μεσσηνία πλημμύρισαν ορισμένες καλλιέργειες στους Δήμους Νέστορος, Παπαφλέσσα, Ιθώμης. Στην Καλαμάτα πλημμύρισαν 30 υπόγεια ενώ σημαντικά προβλήματα δημιουργήθηκαν στην είσοδο της πόλης στο Ασπρόχωμα όπου λίμνασαν τα νερά με αποτέλεσμα η κυκλοφορία για αρκετές ώρες να γίνεται με δυσκολία. Επίσης, μικρά προβλήματα υπήρξαν στο δρόμο Κυπαρισσίας – Φιλιατρών και στο δρόμο Μεσσήνης – Κορώνης – Μεθώνης. Στην Ηλεία, εξαιτίας ενός ακαθάριστου ρέματος πλημμύρισαν καλλιέργειες στην ευρύτερη περιοχή της Γαστούνης. [Ριζοσπάστης, Σάββατο 17 Οχτώβρη 2009]

Πλημμύρισε το Παναρκαδικό Νοσοκομείο Τρίπολης εξαιτίας της σφοδρής βροχόπτωσης

• Δεν λειτουργούν τα χειρουργεία

Λόγω έργων μόνωσης που εκτελούνται στην ταράτσα του Παναρκαδικού Νοσοκομείου Τρίπολης και της σφοδρής βροχόπτωσης μπήκαν νερά από την οροφή με αποτέλεσμα να μπει «λουκέτο» στον 4ο όροφο του νοσοκομείου. Σύμφωνα με τον διοικητή του νοσοκομείου Γιάννης Μαρινάκης λόγω των νερών που μπήκαν, δεν λειτουργούν τα χειρουργεία του νοσοκομείου και η αίθουσα τοκετών που βρίσκονται στον 4ο όροφο, ενώ αυτή την ώρα εκτελούνται εργασίες για την αποκατάσταση των ζημιών και την απομάκρυνση των νερών και ειδοποιήθηκε η υπηρεσία επίβλεψης του έργου να σπεύσει στο νοσοκομείο. Αναβλήθηκαν όλα τα προγραμματισμένα χειρουργεία και εάν υπάρχει έκτακτο περιστατικό για χειρουργείο θα διακομιστεί σε άλλο νοσοκομείο της Πελοποννήσου.

Να σημειωθεί ότι νερά μπήκαν και στο ισόγειο του νοσοκομείου στο τμήμα του μικροβιολογικού εργαστηρίου,το οποίο δεν λειτουργεί και οι εργαζόμενοι βγάζουν τα νερά από μέσα. Από τις σφοδρές βροχοπτώσεις έχουν πλημμυρίσει δεκάδες σπίτια, ενώ προβλήματα προκλήθηκαν σε καλλιέργειες σε περιοχές της Ηλείας, της Μεσσηνίας, της Αρκαδίας και στη Γλυκάδα της Πάτρας. Νερά μπήκαν και στο υπόγειο του κτηρίου της σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου χωρίς να προκληθούν προβλήματα. Βροχερό το σκηνικό του καιρού και το Σάββατο σε όλη τη χώρα, με τους ανέμους να πνέουν από 4 έως 6 μποφόρ και τη θερμοκρασία να μη σημειώνει αξιόλογη μεταβολή. [ΤΑ ΝΕΑ, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2009]

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑ. Σε εφαρμογή το σχέδιο πράσινης ανασυγκρότησης για την Ηλεία

ΠΙΛΟΤΟ για την ανασυγκρότηση των πυρόπληκτων περιοχών θα αποτελέσει η Ηλεία. Υλοποιώντας την προεκλογική του δέσμευση, ο Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου με κλιμάκιο πέντε υπουργών μετέβη χθες στην Αρχαία Ολυμπία. Εκεί ανακοίνωσε ότι ένα από τα πρώτα νομοσχέδια που θα προωθηθούν στη Βουλή θα αφορά την ανασυγκρότηση της Ηλείας, σύμφωνα με τις προτάσεις που είχαν διατυπωθεί από το ΠΑΣΟΚ ήδη από το 2007.

Το νομοσχέδιο που είχε τότε καταθέσει το ΠΑΣΟΚ είχε απορριφθεί από την κυβέρνηση της Ν.Δ. Ιδιαίτερη αίσθηση, πάντως, προκάλεσε η δήλωση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μ. Χρυσοχοΐδη, ότι ακόμη και σήμερα εξακολουθεί να μην υπάρχει πόρισμα και καταμερισμός ευθυνών για την τεράστια καταστροφή που συντελέσθηκε στην Ηλεία τον Αύγουστο του 2007.

«Ξέρετε καλά ότι έδειξα έμπρακτα το ενδιαφέρον μου για την Ηλεία, αλλά και ολόκληρη την Πελοπόννησο», επισήμανε ο Πρωθυπουργός απευθυνόμενους στους εκπροσώπους των φορέων του νομού και στον κόσμο που είχε συγκεντρωθεί έξω από το δημαρχείο της Αρχαίας Ολυμπίας, και πρόσθεσε: «Καταρτίσαμε αμέσως ολοκληρωμένο πρόγραμμα ανασυγκρότησης για την περιοχή. Καταρτίσαμε νομοσχέδιο στη Βουλή που απορρίφθηκε από την απελθούσα κυβέρνηση. Ολοκληρώσαμε πρόσφατα διαγωνισμό, με την ευθύνη του Ιδρύματος Ανδρέα Παπανδρέου και του Κώστα Λαλιώτη, για την ανάδειξη των προτάσεων που θα βοηθήσουν στη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής». Ο κ. Λαλιώτης μάλιστα συμμετείχε στη χθεσινή σύσκεψη στο δημαρχείο της Αρχαίας Ολυμπίας και ανέλυσε τις βασικές πτυχές του προγράμματος.

Μαζί με τον Πρωθυπουργό και τους υπουργούς ήταν και ο Ισπανός αρχιτέκτονας- χωροτάκτης και αναμορφωτής της πόλης της Βαρκελώνης Γιόζεφ Αθεμπίγιο, ο οποίος, όπως ανέφερε ο κ. Παπανδρέου, «θα συμβάλει μαζί με τους υπουργούς και τους Έλληνες επιστήμονες στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της περιοχής».

• Για την Ολυμπία

Ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε ακόμα ότι «η Ολυμπία μετατρέπεται σ΄ έναν πολυδύναμο πόλο πράσινης ανάπτυξης» και εξήγγειλε «την ίδρυση διεθνούς σχολής σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια Πάτρας και Πελοποννήσου, μια σχολή αθλητισμού, ολυμπισμού, πολιτισμού και πρότυπης ανάπτυξης που μπορεί να εξελιχθεί σε σπουδαίο ολυμπιακό κέντρο σε συνδυασμό με την ανάπτυξη του Διεθνούς Ιδρύματος Ολυμπιακής Εκεχειρίας».

Παράλληλα, ο κ. Παπανδρέου στην ομιλία του μπροστά από το δημαρχείο της Αρχαίας Ολυμπίας σημείωσε ότι τα μέτρα για την Ηλεία θα υλοποιηθούν σε συνάρτηση με τις αναγκαίες αλλαγές στον κρατικό μηχανισμό «οι οποίες θα δώσουν πνοή σε όλη την Ελλάδα». Καταλήγοντας ανέφερε ότι «ξεκινάμε για μια νέα πατρίδα που θα αναδεικνύει ό,τι καλύτερο έχει».

• Παρεμβάσεις σε γεωργία, ενέργεια και υποδομές

ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ την ομιλία του, ο Πρωθυπουργός κατέβηκε από το βήμα και έδωσε τον λόγο στους υπουργούς που ήταν μαζί του ενώ ο ίδιος τούς άκουγε μαζί με τους συγκεντρωμένους. Η κ. Τίνα Μπιρμπίλη, υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, επισήμανε ότι η πράσινη ανάπτυξη είναι κεντρικός στόχος για την Ηλεία και αποτελεί προτεραιότητα της κυβέρνησης η περιοχή να γίνει πράσινος νομός στον τομέα της ενέργειας, στη διαχείριση των απορριμμάτων και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Η υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Κατερίνα Μπατζελή έκανε λόγο για αναγέννηση της ελληνικής γεωργίας, που θα αξιοποιεί και δεν θα καταστρέφει το περιβάλλον, που δεν θα διεκδικεί σπατάλη χρηματοδοτικών πόρων, αλλά τη διαχείρισή τους. Από την πλευρά του, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού κ. Παύλος Γερουλάνος επισήμανε ότι η περιοχή της Αρχαίας Ολυμπίας συνδυάζει όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και ότι απαιτούνται συνέργειες μεταξύ του πολιτισμού και του αθλητισμού. Ο κ. Ρέππας, υπουργός Υποδομών, είπε ότι έγινε μια «μικρή επανάσταση» με τις διαρθρωτικές αλλαγές στο Υπουργικό Συμβούλιο, ενώ για την Ηλεία δεσμεύθηκε ότι θα προχωρήσουν τα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα παράλληλα με την ενίσχυση των οδικών υποδομών της περιοχής.

Ιδιαίτερη στιγμή στην επίσκεψη του Πρωθυπουργού ήταν όταν συγγενής της Αθανασίας Παρασκευοπούλου, της τραγικής μητέρας που κάηκε μαζί με τα τέσσερα παιδιά της στην Αρτέμιδα τον Αύγουστο του 2007, πλησίασε τον κ. Παπανδρέου και του έδωσε μια φωτογραφία τους.

• ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Πάνος Θεοδωρακόπουλος, ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2009

Οι συμβολισμοί και το μήνυμα

ΔΕΝ ΗΤΑΝ συμπτωματική η χθεσινή επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Ηλεία. Αποτελούσε την πρώτη ουσιαστική και συγκροτημένη παρέμβαση της νέας κυβέρνησης, αλλά κυρίως εξέφραζε κάποιους συμβολισμούς, μέσα από τους οποίους μπορεί να διαβλέψει κανείς τα βασικά στοιχεία του τρόπου λειτουργίας του Γ. Παπανδρέου και των συνεργατών του στα επόμενα χρόνια.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟΣ από τους συμβολισμούς ήταν το μήνυμα του Γ. Παπανδρέου προς τους κατοίκους της Ηλείας, αλλά και τον ελληνικό λαό γενικότερα, ότι δεν είναι από τους πολιτικούς που δίνουν υποσχέσεις και δεν τις τηρούν. Είχε δεσμευτεί από την επομένη της πύρινης καταστροφής ότι η Ηλεία θα ήταν η πρώτη περιοχή που θα επισκεπτόταν ως πρωθυπουργός και αυτή την υπόσχεση τήρησε.

ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ, όμως, είχε υποσχεθεί πως όχι μόνο θα φρόντιζε να ξεπεράσει η Ηλεία τα προβλήματά της, αλλά παράλληλα θα την καθιστούσε και πρότυπο της πράσινης ανάπτυξης, την οποία υποσχόταν τότε και είναι σήμερα, ως πρωθυπουργός, σε θέση να πραγματοποιήσει. Είναι μια δέσμευση, την οποία θέλησε να δείξει ότι επίσης είναι αποφασισμένος να τηρήσει.

ΥΠΗΡΧΕ, όμως, και ένας ακόμη συμβολισμός, που συνδεόταν ίσως περισσότερο απ οποιονδήποτε άλλον με τον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας από τον Γ. Παπανδρέου και τους συνεργάτες του. Και ο συμβολισμός αυτός εκφραζόταν από τον σημαντικό αριθμό συναρμόδιων υπουργών αλλά και την παρουσία του Ισπανού αρχιτέκτονα και χωροτάκτη, που θα προσφέρει στις κυβερνητικές παρεμβάσεις τις γνώσεις και την πείρα του.

ΕΔΕΙΧΝΕ η παρουσία όλων αυτών την πίστη του Γ. Παπανδρέου στην ομαδική δουλειά και στην προσπάθεια αναζήτησης νέων και αποτελεσματικών τρόπων παρέμβασης στη διαδικασία επίλυσης των προβλημάτων του τόπου και βελτίωσης του επιπέδου ζωής των πολιτών. Υπό μία έννοια το εγχείρημα, που ουσιαστικά ξεκίνησε χθες στην Ηλεία, είναι το μοντέλο του τρόπου διακυβέρνησης της χώρας τα επόμενα χρόνια. Κι αυτή η ομαδική κυβερνητική δουλειά σε μια χώρα που μέχρι τώρα ταλανιζόταν από καπετανάτα υπουργών και κομματικών παραγόντων, είναι ίσως το καλύτερο μετεκλογικό μήνυμα.

• ΓΝΩΜΗ, ΕΘΝΟΣ, 12/10/2009

Πρότυπο για την πράσινη ανάπτυξη

Ο πρωθυπουργός έκανε πράξη την υπόσχεσή του και βρέθηκε στις πυρόπληκτες περιοχές της Ηλείας. Κεντρικό ρόλο στην ανασυγκρότηση αναλαμβάνει ο Χ. Ασεμπίγιο

Κάτοικοι της Ηλείας υποδέχονται τον Γ. Παπανδρέου στην Αρχαία Ολυμπία

Πέντε ισχυρούς συμβολισμούς «έκρυβε» η επίσκεψη του Γ. Παπανδρέου στην Ηλεία. Πρώτον, πως ό,τι λέει το κάνει. Είχε πει ότι ο πυρόπληκτος νομός θα ήταν ο πρώτος του προορισμός στο εσωτερικό, το έκανε πράξη.

Δεύτερον, σηματοδότησε το νέο μοντέλο λειτουργίας της κυβέρνησης. Μαζί του ήταν πέντε υπουργοί, οι οποίοι έκαναν δηλώσεις ο ένας μετά τον άλλο για τα θέματα της αρμοδιότητάς τους. Μίλησαν, αφού πρώτα είχαν ακούσει τους πολίτες και τους εκπροσώπους των φορέων.

Ο Γ. Παπανδρέου με τον Ισπανό αρχιτέκτονα Χ. Ασεμπίγιο

Τρίτον, ότι μπορεί πράγματι να κινητοποιήσει δυνάμεις εντός και εκτός Ελλάδας. Ο διεθνούς φήμης Ισπανός αρχιτέκτονας- χωροτάκτης Χ. Ασεμπίγιο ήταν εκεί μαζί του.

Τέταρτον, διακήρυξε την επιμονή του στην πράσινη ανάπτυξη, ανακοινώνοντας πως η Ηλεία θα αποτελέσει το πρότυπο και, πέμπτον, υπογράμμισε για μία ακόμη φορά την αποφασιστικότητά του να συγκρουστεί με τα κακώς κείμενα του παρελθόντος.

Η δέσμευση…
«Είμαι σήμερα εδώ, για να τηρήσω τη δέσμευση που είχα αναλάβει ότι η πρώτη επίσκεψή μου ως πρωθυπουργού θα ήταν στην περιοχή σας», ήταν τα πρώτα λόγια του Γ. Παπανδρέου στη σύσκεψη που είχε με τους φορείς και τους κατοίκους της Ολυμπίας. «Ηρθα σήμερα εδώ, μόλις πέντε μέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων μου ως πρωθυπουργού της χώρας, κατόπιν της εντολής που μου έδωσε ο ελληνικός λαός πριν από μία εβδομάδα», επεσήμανε.

«Σήμερα είναι μόνο η αρχή», συνέχισε στο σκεπτικό του και ανέλαβε μία ακόμη δέσμευση: «Με γνωρίζετε καλά και δεν είναι η πρώτη φορά που με βλέπετε εδώ, δεν θα είναι και η τελευταία»! Ο πρωθυπουργός ανακηρύχθηκε επίτιμος δημότης από τον δήμαρχο της Αρχαίας Ολυμπίας, Γ. Αηδόνη.

Η έκπληξη…
Ο Γ. Παπανδρέου συνοδευόταν από τον διακεκριμένο Ισπανό αρχιτέκτονα – χωροτάκτη, Χ. Ασεμπίγιο. «Ο Acebillo είναι ο αναμορφωτής της πόλης της Βαρκελώνης, μια πόλη ολυμπιακή και αυτή, και όπως ξέρετε είναι ένας άνθρωπος με πλούσιο έργο σε όλο τον κόσμο», σημείωσε ο πρωθυπουργός και ενημέρωσε τους συνομιλητές του πως «μόλις ήρθε από τον Καναδά, ακριβώς γι αυτή τη συνάντηση».

«Τον ευχαριστώ θερμά που ανταποκρίθηκε άμεσα στην πρόσκλησή μου και είναι σήμερα μαζί μας», προσέθεσε, «θα μας βοηθήσει με τη δική του μοναδική εμπειρία, συνεργαζόμενος βέβαια με τα αρμόδια υπουργεία και με τους Ελληνες επιστήμονες εδώ και αλλού στην Ελλάδα». «Είναι ένα μικρό δείγμα της προσπάθειάς μας να κινητοποιήσουμε ξανά τη διεθνή κοινή γνώμη και όλους τους φορείς για προσφορά και επένδυση στο νέο αυτό πρότυπο ανάπτυξης, της Πράσινης Ανάπτυξης, της νέας πολιτείας», τόνισε Γ. Παπανδρέου.

Το κλιμάκιο…
«Δεν ήρθα μόνος, με συνοδεύουν πέντε υπουργοί της νέας κυβέρνησης, είναι οι κατεξοχήν αρμόδιοι για όλα τα καυτά θέματα που αφορούν την περιοχή», είπε στους κατοίκους που είχε απέναντί του ο πρωθυπουργός.

Η Τ. Μπιρμπίλη, η Κ. Μπατζελή, ο Π. Γερουλάνος, ο Μ. Χρυσοχοϊδης και ο Δ. Ρέππας συμμετείχαν στη συζήτηση και απάντησαν στις ερωτήσεις και τα αιτήματα των πολιτών. Η υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής στάθηκε στα θέματα αποκατάστασης των πυρόπληκτων περιοχών και δεσμεύτηκε ότι αποτελούν προτεραιότητα για την κυβέρνηση.

Η υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εστίασε τη δική της τοποθέτηση στην ανάγκη αναγέννησης της γεωργίας, που «δεν θα διεκδικεί σπατάλη χρηματοδοτικών πόρων, αλλά τη σωστή διαχείρισή τους».

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού αναφέρθηκε στα συγκριτικά πλεονεκτήματα του πολιτισμού, του αθλητισμού και του τουρισμού που διαθέτει η Ηλεία και υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση θα φροντίσει να υπάρξουν συνέργειες οι οποίες θα μεγιστοποιήσουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.

Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη έθεσε τον εαυτό του προσωπικά υπεύθυνο για την προετοιμασία της αντιπυρικής περιόδου και διαβεβαίωσε το ακροατήριό του πως «δεν θα υποστούμε ποτέ ξανά καταστροφή όπως του 2007».

Ο υπουργός Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων τόνισε ότι θα προχωρήσουν άμεσα τα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα, καθώς επίσης και η ενίσχυση των οδικών, λιμενικών και άλλων υποδομών.

Ο Κ. Λαλιώτης:
«Οταν οι άλλοι μοίραζαν τριχίλιαρα, εμείς γράφαμε το πρόγραμμα, και θα γίνει πράξη επειδή πρωθυπουργός είναι ο Γ. Παπανδρέου και κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ», τόνισε ο Κ. Λαλιώτης. Ο πρώην Γραμματέας του Κινήματος ήταν παρών στην επίσκεψη του πρωθυπουργού, καθώς ως πρόεδρος του «Ιδρύματος Ανδρέας Παπανδρέου» έχει την ευθύνη διεξαγωγής του διεθνούς διαγωνισμού για την ανασυγκρότηση της περιοχής…

ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ

• Για τον συντονισμό του σχεδίου συνιστάται Διυπουργική Επιτροπή Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης των Πυρόπληκτων Περιοχών υπό την προεδρία του πρωθυπουργού.
• Συνιστάται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα υπό τη μορφή ανώνυμης εταιρείας με επωνυμία «Οργανισμός Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης των Πυρόπληκτων Περιοχών» (ΟΑΑΠΠ) με διάρκεια λειτουργίας 8 έτη για τον συντονισμό, την υποστήριξη του σχεδίου ανασυγκρότησης.
• Στον ΟΑΑΠΠ εντάσσεται το Ειδικό Ταμείο Αντιμετώπισης Εκτακτων Αναγκών.
• Διασφάλιση ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος 1.000 ευρώ μηνιαίως για κάθε αγροτική οικογένεια των πυρόπληκτων περιοχών έως το τέλος του έτους 2012. Ειδικά για τους ελαιοπαραγωγούς, η εγγύηση του εισοδήματος επεκτείνεται έως το τέλος του έτους 2014.
• Κάλυψη από το κράτος του κόστους των ζωοτροφών.
• Ιδρυση πρότυπης Αγροτικής Σχολής στα όρια του Νομού Ηλείας και τη χρηματοδότηση με εθνικούς πόρους ειδικών προγραμμάτων τύπου LEADER και ΟΠΑΑΧ.
• Πλήρης ανάληψη από το κράτος του κόστος επισκευής ή ανακατασκευής των πυρόπληκτων κατοικιών, των διατηρητέων και παραδοσιακών κτιρίων.
• Προσδιορίζονται έως πέντε πυρόπληκτοι παραδοσιακοί οικισμοί στους οποίους θα εφαρμοστεί ειδικό πιλοτικό πρόγραμμα αναδημιουργίας με έμφαση στην ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, τη χρήση βιοκλιματικών προτύπων και την εισαγωγή καινοτόμων μέτρων βιώσιμης ανάπτυξης.
• Αναλαμβάνεται από το κράτος το κόστος επισκευής και αποκατάστασης επαγγελματικών εγκαταστάσεων και εξοπλισμού.
• Καθιερώνονται αυξημένα επενδυτικά κίνητρα στις πυρόπληκτες περιοχές και ειδικές ενισχύσεις στις επιχειρήσεις για τη διατήρηση των θέσεων απασχόλησης.
• Καταρτίζεται ειδικό πρόγραμμα του ΟΑΕΔ για την απασχόληση ανέργων και παρέχεται δωρεάν χρήση ευρυζωνικών συνδέσεων για μία πενταετία προς όλες τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες.
• Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις πυρόπληκτες περιοχές, με την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και την κατάρτιση των δασικών χαρτών.
• Επίσης, καταγράφονται οι ζημιές που έχουν υποστεί οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία, χρηματοδοτείται η αποκατάστασή τους και εκπονούνται μελέτες και προγράμματα για την αξιοποίηση τους.
• Ιδρύεται στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Σχολή «Αθλητισμού, Ολυμπισμού και Πρότυπης Ανάπτυξης».
• Δημιουργείται μουσειακό και θεματικό πάρκο με σκοπό την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αρχαίας Ελλάδας και των Ολυμπιακών Αγώνων.
• Ιδρύεται «Διεθνές Πρότυπο Ολυμπιακό Αθλητικό Κέντρο», με σκοπό να αποτελέσει σημείο αναφοράς σε διεθνές επίπεδο, για την εκπαίδευση στους τομείς του αθλητισμού και του ολυμπισμού .
• Ιδρύεται Κέντρο Ειρήνης και Εκεχειρίας. Για τη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων, το ΠΑΣΟΚ προτείνει και την παρακράτηση πόρων που δίνονται στα κόμματα και τα υπουργεία για διαφημιστικούς σκοπούς.

ΤΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΗΚΕ
Το σχέδιο και οι δυσκολίες

Στην ομιλία του ο πρωθυπουργός μίλησε για «ένα πρότυπο ανάπτυξης για την περιοχή, αλλά ακόμη και για ένα νέο πρότυπο της πράσινης ανάπτυξης που θα συμβολίσει και μια νέα εποχή για την Ελλάδα». Στο πλαίσιο αυτό δεσμεύτηκε πως:

• Θα φέρουμε άμεσα προς ψήφιση στη Βουλή το νομοσχέδιο, μετά την απαραίτητη διαβούλευση, για την ολοκληρωμένη ανασυγκρότηση της περιοχής.
• Θα προχωρήσουμε στην εξειδικευμένη πια μελέτη για να καταστεί η Ολυμπία πρότυπη πόλη αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας και οικιστικής ανάπτυξης.
• Θα προχωρήσουμε στην ίδρυση μιας νέας Σχολής Αθλητισμού, Ολυμπισμού, Πολιτισμού, και Πρότυπης Ανάπτυξης, που εκ των πραγμάτων θα έχει διεθνές ενδιαφέρον.
• Θα δημιουργήσουμε ένα διεθνές πρότυπο Ολυμπιακό Αθλητικό Κέντρο, για την εκπαίδευση σε τομείς αθλητισμού, αλλά και για τη διοργάνωση εκδηλώσεων και αγώνων.
• Θα αναπτύξουμε το Διεθνές Ιδρυμα Ολυμπιακής Εκεχειρίας, ώστε να καταστεί αυτός ο συμβολισμός ακόμη πιο έντονος και η Ολυμπία να είναι πραγματικά το επίκεντρο πρωτοβουλιών για την ειρήνη και τη συνεργασία των λαών.

«Αυτά θα γίνουν πράξη», τόνισε, «θα δουλέψουμε μαζί και θα πετύχουμε αυτούς τους στόχους».

Ο Γ. Παπανδρέου δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στα «αγκάθια» που έχει να αντιμετωπίσει στην πορεία που ξεκινά. «Δεν αρκεί απλά η ψήφιση ενός νομοσχεδίου, χρειάζεται και η εφαρμογή», είπε και επισήμανε πως «η εφαρμογή δεν είναι απλά θέμα εντολών που εκτελούνται από δημοσίους υπαλλήλους, είναι πρωτίστως η στενή μας συνεργασία, η κινητοποίηση όλων των δυνάμεων και η συνεργασία μεταξύ των φορέων της περιοχής».

«Εχω και εγώ διατελέσει βουλευτής επαρχίας και ξέρω ότι πολλές φορές οι φορείς μπορεί μεταξύ τους να μη συνεργάζονται και να έχει ο καθένας τον δικό του στόχο», υπογράμμισε και αναφέρθηκε στις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο κράτος. «Θέλω να τονίσω ότι το κράτος για μας και για σας δεν θα πρέπει να είναι ένας αντίπαλος, ένας δυνάστης ή να αισθάνεται κανείς ως επαίτης απέναντί του. Θα είναι σύμβουλός σας, συνεργάτης σας, συμπαραστάτης σας, σε μια κοινή προσπάθεια που έχουμε, να βελτιώσουμε τις συνθήκες ζωής, την ευημερία, τις προοπτικές αυτής της χώρας».

ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Οι δράσεις του Γιώργου στην Ηλεία από το 2007

Ο Γ. Παπανδρέου βρέθηκε στα μέτωπα της πύρινης λαίλαπας το 2007 από την πρώτη στιγμή. Ως πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ βρισκόταν στις Σέρρες για προεκλογική ομιλία. Μόλις, όμως, οι συνεργάτες του τον ενημέρωσαν για τις απώλειες ανθρώπινων ζωών αποφάσισε να διακόψει την περιοδεία του στη Βόρειο Ελλάδα.

Κατευθύνθηκε στην Ηλεία και έμεινε εκεί για περισσότερες από 48 ώρες. Στη συνέχεια το ΠΑΣΟΚ, ως αξιωματική αντιπολίτευση, κατέθεσε νομοσχέδιο στη Βουλή, που απορρίφθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση.

Πριν από έναν χρόνο το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε και το 1 εκ. ευρώ για το οποίο είχε δεσμευθεί. Τμήμα του ποσού δίνεται για υποτροφίες, ενώ θα χρηματοδοτηθεί και η αποκατάσταση της οδού που συνδέει την Αρχαία Ηλιδα με την Αρχαία Ολυμπία. «Ολοκληρώσαμε πρόσφατα διαγωνισμό, με την ευθύνη του «Ιδρύματος Ανδρέα Παπανδρέου» και του Κ. Λαλιώτη, για την ανάδειξη προτάσεων που θα βοηθήσουν στη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής», επεσήμανε αναφερόμενος στις δράσεις του ΠΑΣΟΚ, ο Γ. Παπανδρέου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ
Ικανοποίηση και αισιοδοξία στους τοπικούς φορείς

Μεγάλη ικανοποίηση στους τοπικούς φορείς σκόρπισαν οι εξαγγελίες του Γιώργου Παπανδρέου για την ανακοίνωση -μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα από την ανάληψη των πρωθυπουργικών του καθηκόντων και την υλοποίηση-, επιτέλους, του πολυπόθητου σχεδίου ανασυγκρότησης, ώστε να βγει ο νομός από τον μαρασμό και τη χρόνια υπανάπτυξη.

Η μετατροπή της Ηλείας σε νομό-πρότυπο, με την εφαρμογή δέσμης μέτρων, όπως είναι φυσικό δημιούργησε αισιοδοξία.

Ο νομάρχης Ηλείας, Χαράλαμπος Καφύρας, δεν έκρυψε τη χαρά του για τη χθεσινή επίσκεψη του πρωθυπουργού και των συνεργατών του. «Στο τιμόνι σήμερα της χώρας βλέπουμε τους ανθρώπους και τους πολιτικούς, τους φίλους που ούτε μια στιγμή δεν μας ξέχασαν, που βρίσκονταν όλο αυτό το διάστημα από την καταστροφή του 2007 συνεχώς και πάντα δίπλα μας, ενεργούς πολίτες, πολιτικούς και άξιους συμπαραστάτες», τόνισε.

Ανέφερε ακόμη ότι «είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε σε αυτήν τη σπουδαία πρόκληση: Να κάνουμε μαζί την Ηλεία «Πιλοτικό Νομό Πράσινης Ανάπτυξης», εφαρμόζοντας το ολοκληρωμένο πρόγραμμά σας για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη των πυρόπληκτων περιοχών με στροφή: στην πράσινη γεωργία, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στις πράσινες θέσεις εργασίας, με αξιοποίηση της παιδείας, του αθλητισμού και του τουρισμού ως ατμομηχανής αυτού του είδους της ανάπτυξης. Ο πρόεδρος της ΤΕΔΚ, Γιάννης Λυμπέρης, επεσήμανε ότι οι αιρετοί της Αυτοδιοίκησης δεν θα πρέπει να είναι επαίτες, όπως συνέβη με την προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά θα πρέπει να γίνει αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και πόρων, ώστε να υπάρξει πραγματική ανάπτυξη στην περιφέρεια, με ισχυρούς αυτοδιοικητικούς οργανισμούς Α και Β βαθμού.

Ο δήμαρχος Πύργου, Μάκης Παρασκευόπουλος, ανέφερε ότι το σχέδιο ανασυγκρότησης είναι σήμερα «πιο επίκαιρο από ποτέ» και «πρέπει ν αποτελέσει το κυβερνητικό, κοινωνικό και αναπτυξιακό πρόγραμμα για την Ηλεία». Προσέθεσε, επίσης, ότι «πυρήνας του προγράμματος είναι η πεποίθηση ότι μπροστά σε μια τέτοια καταστροφή η πολιτεία οφείλει να σχεδιάσει και να υλοποιήσει ένα στρατηγικό σχέδιο άμεσων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων δράσεων».

Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΘΝΟΣ, 12/10/2009

Γ. Παπανδρέου: Πρότυπο πράσινης ανάπτυξης ο νομός Ηλείας

Τη μετατροπή της Ηλείας σε πρότυπο νομό πράσινης ανάπτυξης εξήγγειλε ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, κατά τη διάρκεια ανοιχτής σύσκεψης που είχε με τοπικούς φορείς στο δημαρχείο της Αρχαίας Ολυμπίας.

Όπως τόνισε η κίνησή αυτή θα αποτελέσει το πρόκριμα για ανασυγκρότηση ολόκληρης της χώρας. Ανακοίνωσε ακόμη ότι θα καταθέσει άμεσα το επικαιροποιημένο νομοσχέδιο του ΠΑΣΟΚ για την ολοκληρωμένη ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της περιοχής.

Μιλώντας για το πρόγραμμα ανασυγκρότησης του νομού, τόνισε: “Καταθέσαμε ολοκληρωμένο πρόγραμμα ανασυγκρότησης, νομοσχέδιο στη Βουλή, που δυστυχώς απορρίφθηκε από την απελθούσα κυβέρνηση, χρήματα για την ανασυγκρότηση, ολοκληρώσαμε διαγωνισμό για την ανάδειξη προτάσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής”. Και πρόσθεσε: “Είμαι εδώ για να ξεκινήσουμε όλοι μαζί μία συζήτηση για το παρόν και το μέλλον της Ηλείας”.

Επίσης, υπογράμμισε ότι ο σχεδιασμός για το πρόγραμμα ενσωματώνει τις ανησυχίες και τις ελπίδες των πολιτών με συγκεκριμένα μέτρα, αλλά και άλλα που δημιουργούν την υποδομή για ένα άλλο πρότυπο ανάπτυξης, την Πράσινη Ανάπτυξη. Χαρακτήρισε στοίχημα για την Ελλάδα να μπορέσει να οικοδομηθεί πάνω στις πληγές των πυρκαγιών και των σεισμών, αυτό το πρότυπο ανάπτυξης ενώ δεν παρέλειψε να δηλώσει πως το νομοσχέδιο θα συνδυαστεί με θεσμικές αλλαγές που προωθεί το υπουργείο Εσωτερικών για την αποκέντρωση και την περιφέρεια.

Επιπλέον, ο πρωθυπουργός εξήγησε ότι στόχος του προγράμματος είναι η Αρχαία Ολυμπία να γίνει πρότυπη πόλη αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας και οικιστικής ανάπτυξης. Για το λόγο αυτό, όπως είπε προβλέπεται η ίδρυση σχολής αθλητισμού, ολυμπισμού και πρότυπης ανάπτυξης, η δημιουργία διεθνούς πρότυπου ολυμπιακού αθλητικού κέντρου και η ανάπτυξη του διεθνούς ιδρύματος Ολυμπιακής Εκεχειρίας. “Ολα αυτά θα γίνουν με την κινητοποίηση του πολίτη και των φορέων, αλλά και των κεφαλαίων” επισήμανε ο πρωθυπουργός.

Προτεραιότητα χαρακτήρισε την αποκατάσταση της Ηλείας η υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Τίνα Μπιρμπίλη. Από την πλευρά της, η υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κατερίνα Μπατζελή έκανε λόγο για αναγέννηση της γεωργίας, που “δεν θα διεκδικεί σπατάλη χρηματοδοτικών πόρων, αλλά τη σωστή διαχείρισή τους”.

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος ανέφερε ότι η περιοχή συνδυάζει όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του πολιτισμού, του αθλητισμού και του τουρισμού, μεταξύ των οποίων απαιτούνται συνέργειες.

Εξάλλου, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης δεσμεύτηκε ότι θα εποπτεύσει ο ίδιος την προετοιμασία της αντιπυρικής περιόδου, καθώς, επίσης, και ότι “δεν θα υποστούμε ποτέ ξανά τέτοια καταστροφή”, όπως εκείνη του 2007.

Όσο για τον υπουργό Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων Δημήτρη Ρέππα, τόνισε ότι θα προχωρήσουν άμεσα τα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα, καθώς επίσης και η ενίσχυση των οδικών, λιμενικών και άλλων υποδομών. [enet.gr, 14:29 Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2009]